Doç. Dr. Cahit KARAALP
BEĞENİ HASTALIĞI VE SOSYAL MEDYA PAYLAŞIMLARI
Hayat neyin etrafında dönüyor deseler “kendini gösterme, beğendirme ve kabul ettirme” etrafında dönüp dolaşıyor derim… Yeryüzünde gerçekleşen her eylemin arkasında sanki bu amaç yatıyor… Seven sevdiğine, çocuk ebeveynine, işçi patronuna, memur amirine, asker komutanına, satıcı alıcıya, öğrenci öğretmenine, kul rabbine, köle efendisine, karı-koca birbirine, devlet millete, millet devlete kendini beğendirmek, göstermek, kabul ettirmek için çalışıp durmaktadır… Herkes bir beğeni, bir kabul, bir onay peşinde koşmaktadır…
Elbette bu durum insanın doğasında var olan fıtri bir durumdur ve olması gerekendir… Ancak bunun da bir sınırı, bir hududu olmalıdır… Beğeni, onay, kabul almak için her kılığa girmek, her olumsuzluğa eyvallahçı olmak, şaklabanlık yapmak doğru değildir… Hakkın rızasından sonra gelir insanların rızası… Hakkı razı etmeden kulları razı etmeye kalkmak beyhude bir çabadan ibarettir… Maalesef günümüzde “kabul görme, onay alma, beğeni alma” arzusu sosyal medya ile çığırından çıktı ve ahlaksızlığın zirvesine ulaştı… Bu kanayan yaramızı kapatamazsak daha nice cerahat akıp gelecektir…
Sosyal medyanın etkin kullanıldığı bu çağın en büyük hastalığı hiç şüphesiz ki “riya/gösteriş” hastalığıdır… Sosyal medyanın bize öğrettiği çok şey olduğu gibi bizden alıp götürdüğü de çok şey oldu… Sosyal medya tümüyle kötü değildir… İyi görevler de icra etmektedir… Şahsen sosyal medyayı “hakikati ve iyiliği yayma, mazlumiyet ve mağduriyeti dillendirme” aracı olarak görüyor ve öyle kullanıyorum… Ama maalesef sosyal medya çoğunluk için karalama aracı, kendini gösterme yeri, şaklabanlıkla para kazanma mekanına dönüşmüş durumda…
Hiçbir özelliği olmayan, tek özelliği sahtekarlık, karaktersizlik, şaklabanlık olan insanlar türlü türlü hallere girerek, helal haram, ayıp günah dinlemeyerek beğeni toplamaya çalışıyorlar… Neredeyse beğeni almak için yalvaracaklar… Ne yazık ki artık dilenciliğin modern versiyonuna şahit oluyoruz… Ben bu konuyu hem sosyal medya içeriği yayınlayan hem de onu beğenip destek olanlar açısından değerlendiriyorum… Sosyal medya paylaşımı yapan kişi karakterini ortaya koyduğu gibi beğenen kişi de neyi beğendiğini göstererek karakterini sergilemektedir…
Çoğu paylaşımlara bakarak şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki “insanlık koca bir boşlukta…” Sosyal medya artık ahlaki açıdan çöktüğümüzü, para için yapmayacağımız bir şeyin kalmadığını, insan kalitemizin çok düştüğünü, insanlığın ucuzladığını göstermiştir… Güzel, faydalı, anlamlı paylaşım yapanlar maalesef azınlıktadır… İyi ki onlar bu sosyal medya pazarında varlar ve iyi ki paylaşımlar yapıyorlar değilse umudumu tümden yitirirdim…
Bir şeyin çoğalması nasıl ki değerini düşürüyorsa aynı şekilde sosyal medya paylaşımlarının artması da paylaşımların değerini düşürmektedir… Artık herkesin elinde son model telefon, herkes sosyal medya fenomeni oldu… Konuşmayı bilen bilmeyen, oturup kalkmayı bilen bilmeyen herkes yazar, çizer, yorumcu oldu… Sosyal medya sayesinde artık mahrem alanımız kalmadı… Ev halimizden iç dünyamıza, eş ve dostumuzla ilişkimizden çocuğumuzla şakalaşmamıza kadar her şey herkesin malumu olmuş durumda… Hele yapay zeka sayesinde artık herkes her türlü yeteneğe sahip maşallah… Kimsenin bilmediği bir şey kalmadı…
Sosyal medyanın en kötü tarafı ise yönlendirici yönüdür… Yüzbinlerce, milyonlarca beğeni insanları yeni arayışlara ve yeni paylaşımlara yöneltmektedir… Adeta beğeni dünyası insanların paylaşımlarını da yönlendirmektedir… Kişinin ne paylaşması gerektiğine paylaşımcının düşünce dünyası değil takipçilerin ilgi dünyası karar vermektedir… Yani artık paylaşım patronu kartel medyasının başındaki bir avuç elit değildir… Artık ahlak, örf ve adetten uzak, dine yabancı yığınlar hükmetmektedir… Bu yığınlara hükmedende sosyal medyanın başını çeken şeytanlardır… Şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki bir davanın insanı değilseniz, bir mefkureniz, bir hedefiniz yoksa, sağlam bir duruşunuz yoksa sosyal medya sizi alır götürür… Dostlar bir beğeni deyip geçmeyin, dünya beğeni üzerinde dönüyor artık… Bir beğeni almak için hayasız, ahlaksız paylaşım yapanları, kutsallarını çiğneyenleri gördükçü üzülüyorum…
Sosyal medya sayesinde bilginin değeri düştüğü gibi erdem de ayaklar altına serildi… Yalan haber, ucube paylaşımlar, iffetsiz yorumlar, iftira, itham dolu paylaşımlar insanlığın acınılası bir durumda olduğunu göstermiştir… Sosyal medya paylaşımları sayesinde artık günah sıradanlaştı, suçlar basitleşti, örf ve âdet kalktı, toplumsal düzen bozuldu, haya perdesi param parça oldu… Bu gidiş hiç de hayra alamet değil… Eşimize, dostumuza, çocuklarımıza sosyal medya ahlakı kazandırmalı ve bu yecüc mecüc akımına ve akınına karşı koymalıyız… Yalan, yanlış, ahlaksız, erdemsiz, onursuz, şaklabanlık dolu paylaşımlara beğeni atmamalı ve iltifat göstermemeliyiz… Bizlerde sosyal medya gücünü hakkın rızası için kullanmalı ve güzel paylaşımları beğenilerle desteklemeliyiz...
Unutma, herkes kendi karakterine göre eylem yapar, paylaştığın ve beğendiğin şey senin ne olduğunu ortaya koyar... Yığınların bizi yönlendirmesine, çok beğeni almak için takipçilerin dünyasına göre hareket etmemize hiç gerek yok… Biz biz kalabilmeliyiz… Bize düşen yığınları dönüştürmek değil doğruları dile getirmektir…
Rabbim bizi bu sosyal medya denen yecüc mecüc akımından ve akınından uzak eylesin inşallah…