Tarih, sadece rakamlardan ve kronolojik olaylardan ibaret değildir; o, köklerin birbirine tutunduğu devasa bir hafıza sarayıdır. Bugün Rize’nin sarp yamaçlarından Çukurova’nın bereketli düzlüklerine uzanan, asırları birbirine bağlayan ve günümüz siyasetinin iki önemli ismini aynı tarihsel zeminde buluşturan bir soyağacına yakından bakacağız.
Pulihoz’dan Dumankaya’ya Bir Sancaktarlık Hikayesi
Rize’nin bir dağ köyü olan ve ismini Pontus Rum döneminden alan Pulihoz, 1912 yılında Enver Paşa’nın yer isimlerini Türkçeleştirme politikasıyla Dumankaya adını alır. Bu toprakların hafızasında yer edinen Bakatoğlu ailesi ise "direnişçi" ve "isyancı" manasına gelen "Bakatlı" lakabıyla anılır.
1835 tarihli nüfus defterlerinden 1530’lu yıllara kadar giden tapu kayıtları, bu ailenin Gürcü asıllı olduğu yönündeki tezleri çürütmekte; ailenin Fatih Sultan Mehmet’in Trabzon’u fethinden sonra bölgeyi İslamlaştırmak ve Türkleştirmek adına görevlendirilen bir Türk-İslam ailesi olduğunu belgelemektedir. İşte bu köklü sülalenin, köy kahyası Bakatoğlu Memiş Ağa’dan gelen torunu, bugünkü Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’dır.
Orta Asya’dan Çukurova’ya: Aşina ve Fettahlılar
Hikâyenin diğer kanadı ise Göktürk Devleti’nin kurucusu olan efsanevi Aşina soyuna dayanıyor. 750 yılındaki baskınlar sonrası Orta Asya’yı terk ederek Kûfe’ye gelen ve İslamiyet ile şereflenen bu soy, Abdülfettahoğulları adını alır. Van üzerinden Anadolu’ya giriş yapan ailenin bir kolu Trabzon’a yerleşirken, diğer bir kolu Adana ve Maraş hattındaki stratejik Gavurdağı vadilerine iskan edilir.
Özellikle Bahçe ilçesindeki mezar taşlarındaki süslemelerin Orhun Anıtları ile gösterdiği benzerlik, bu soyun Orta Asya köklerinin sessiz ama en güçlü tanığıdır.
Tarihin Cilvesi: İki Liderin Akrabalık Bağları
Rize yöresinin Türk-İslam kimliğini inşa eden Fettahlı Türkmen aşireti ile Bakatoğulları arasındaki evlilikler, bölgedeki Küçükalioğlu-Bakatlı-Fettahlı ailelerini akraba kılmıştır. Bu tarihsel yolculuğun sonunda Fettahlı Mehmet’in torunlarından Ağca Bey, Turan ve Salih isimleri üzerinden devam eden silsile, bugün Milliyetçi Hareket Partisi Lideri Devlet Bahçeli’ye kadar uzanmaktadır.
Osmanlı arşivlerindeki 1850 tarihli kayıtlardan Cezmi Yurtsever’in "Kökler" kitabına kadar uzanan bu veriler, sadece iki liderin değil, bir milletin sarsılmaz köklerinin nasıl harmanlandığını gözler önüne seriyor. Görünen o ki; bugünkü siyasi ittifakların temeli, yüzyıllar öncesinin kadim coğrafyalarında atılmış.