KALBİN SIFATLARININ BULUNDUĞU YERLER
İnsan, dört temel unsurun bir arada toplanmasından yaratılmış bir varlıktır. Bundan ötürü ayrı ayrı sıfatlarının dört türlüsü insanda birleşmiştir.

Bu dört sıfat şunlardır: 1-RABBÂNİYET, 2-ŞEYTANİYET, 3-HAYVANIYET, 4-YIRTICILIK. İnsanda kızgınlık ve öfke ağır bastığı zaman, yırtıcı bir hayvan gibi sağa sola saldırır, önüne geleni yakıp yıkar ve sayıp sövmeye başlar. Şehvet arzusu ağır bastığı zaman hayvanlar gibi boğazına ve beline düşkünlük gösterir.

İnsan kendisi için üstünlük iddiasında kalkışır, herşeyde tek ve efendi olmayı, alçak gönüllülükten ve Cenabı Hakk'a kulluktan uzaklaşmayı arzu eder. Her türlü ilme karşı heveslenir ve bir çok şeyi bildiğini sanır. Hatta kendisine alim dedikleri zaman sevinir, cahil dedikleri zaman da kızar.

Her insan da, Rabbaniyet, Şeytaniyet, Hayvaniyet ve yırtıcılık sıfatlarının karışımından bir miktar vardır. Bütün bunlar, insanın kalbinde toplanırlar ve herkesin kişiliğine göre yerleşirler. Kimi insanda dördü de bulunur, kimisinde de biri daha az, diğeri daha çok bulunur. Görülüyor ki insan vücudu içinde hükümdar, şeytan, köpek ve hınzır bir arada toplanmış gibidir.

Hınzır: şehveti canlandırır.
Köpek: öfkeyı canlandırır.
Şeytaniyet:Şehveti, öfkeyı kamçılayarak onları harekete getirmeğe çalışır.
Bunlar neyı arzu ediliyorlarsa o yolda kendilerine ikramda bulunup kızıştırmaya gayret eder.

Sevgili peygamberimiz diyor ki:Kalbler 4 türlüdür:
A) Birincisi;Temiz kalbdir, mümin kalbidir.
B) ikincisi;Kararmış kalbdir, bu kalb kafirin kalbidir.
C) üçüncüsü;Ağzı bağlanmış kalbdir, bu munafığın kalbidir.
D) dördüncüsü;Terk edilmiş kalbdir, bu kalbda iman ve nifak bulunur.

Anlaşılıyor ki, Leh ve yine ve öfkesine hizmet eden bir insan aslında şeytana kulluk etmiş demektir. Bu durumda herkes kendi davranışlarını iyice gözden geçirmelidir. Niçin durduğunun, için hareket ettiğini, ne maksatla oturup kalktığını, niçin konuşup niçin sustuğunu artık iyice düşünmelidir.

İnsan gerçeği gören gözü ile dikkatle bakarsa hayatı boyunca şehveti ve nefsi uğrunda çalıştığını kolaylıkla fark eder. İşte bu en büyük haksızlıktır. Çünkü insan böyle davranmakla padişahı kul, efendiyi köle ve galibi de mağlup durumuna düşürmüştür. Beden mülkünde efendi olmak aklın hakkıdır.

İnsan şu üç şeye boyun eğmekle kalbinde bazı kötü sıfatların toplanmasına sebep olacaktır. Zamanla bu çirkin sıfatlar onun kalbinden silinmeyecek huylar haline gelecek ve o kimsenin kalbi gittikçe kararacaktır.

Üç şeyden birincisi şehvettir. Şehvetin meşru olmayan isteklerine uymakla insanda hayasızlık meydana gelir. Alçaklık, açıklık, maskaralık, hırs ve öçgözlülük gibi çirkin sıfatlar da hep şehvete boyun eğmenin sonuçlarıdır.

Son söz;Hz.Allah bir kuluna hayır dilediği zaman, kalbinde ona bir vaiz gönderir.