Bünyamin KURT
Devrimi Kaçırıyoruz: Dünya Temiz ve Ekonomik Soğutmaya, Isınmaya Geçerken, Biz Nasıl Çok Geride Bırakıldık?
Binada Güneş elektrik devrimini kaçırdığımız gibi ISI POMPASI Devrimini de Kaçırıyoruz!
1. Küresel Isı Pompası Pazarı 93 Milyar Dolara Ulaştı, 2034’te 212 Milyar Dolar Olacak
2. Dünyada 200 Milyon Isı Pompası Varken, Türkiye’de 50 Bin – Olması Gerekenin %1’i Bile Değiliz
3. Fransa’da 7 Milyon, İtalya’da Milyonlarca Isı Pompası Varken, Bizde “Lüks” Muamelesi Görüyor
4. Norveç -30°C’de Isı Pompasıyla Isınırken, “Türkiye’de Çalışmaz” Efsanesi Hala Dolaşıyor
5. Doğalgaz Sübvansiyonları Isı Pompasını Cezalandırıyor: 1 Birim Elektrikle 4 Birim Isı Üreten Teknoloji Engelleniyor
6. Yıllık 10 Milyar Dolarlık Doğalgaz Faturası, Isı Pompası + Güneş Kombinasyonuyla Neredeyse Sıfırlanabilir
7. Çözüm: Vergi İndirimi, Hibe Desteği ve Bürokrasinin Sıfırlanması – Yoksa Isınmada Dışa Bağımlı Kalmaya Devam Ederiz
Tüm dünya, evleri ısıtmak ve soğutmak için çok daha ucuz ve çevre dostu bir yöntem olan ısı pompalarına devasa bir hızla geçiş yapıyor. Küresel ısı pompası pazarı 2025 yılında 93,52 milyar dolar büyüklüğe ulaşmış durumda ve bu rakamın 2034 yılına kadar 211,93 milyar dolara çıkması bekleniyor. *
Asya Pasifik bölgesi küresel pazarın neredeyse yarısına (%49,71) hakimken, iklim hedefleri doğrultusunda Avrupa'da da kelimenin tam anlamıyla bir seferberlik yaşanıyor.
Dünyada Toplam ısı pompası sayısı 200 milyonu aşmışken, bizde de dünya ortalamasına göre 2 milyondan fazla olması gerekirdi. Avrupa'da 30 milyon civarına ulaştı. Avrupa ortalamasına göre 3 milyondan fazla, Fransa örnek alınsaydı 9 milyon adet olması gerekirdi. Ancak bunun maalesef %1'i bile ülkemizde yok.
Peki, dünya enerji verimliliği ve karbon emisyonlarını düşürmek için bu teknolojiye koşarken ülkemizdeki ısı pompası sayısı (50.000 civarı) neden komik denecek kadar az? Ekonomik bir şekilde serinlememiz ve temiz bir şekilde ısınmamız nasıl engelleniyor?
Avrupa'da ve Dünyada Durum Ne?
Çin, ABD, Avrupa Birliği, temiz ve ekonomik soğutmayı, ısınmayı herkes için "kolay ve uygun fiyatlı" hale getirmek amacıyla yasal düzenlemeler yapıyor.
• Fransa, Almanya, İtalya vb.: Fransa, sadece geçen yıl 528 bin adet ısı pompası sattı ve toplamda 7 milyon üniteyle Avrupa'nın zirvesinde yer alıyor. İtalya ise 2025 yılında 423 bin satışla Fransa'yı yakından takip ediyor. Almanya ise kurulum oranlarını yüzde 50 artırarak yıllık bazda en büyük yükselişi kaydeden ülke oldu.**
• Soğuk Ülkelerin Başarısı: "Isı pompası soğukta çalışmaz" efsanesinin aksine, hava sıcaklığının -30 dereceye kadar düştüğü Norveç'te her 1000 haneden 650'sinde, Finlandiya'da ise 540'ında ısı pompası kullanılıyor.
• Devlet Destekleri: Isı pompası kullanımının düşük olduğu İngiltere bile vatandaşlarına kurulum maliyetlerini desteklemek için 7 bin 500 sterlin (yaklaşık 8 bin 638 euro) hibe veriyor.
Ülkemizde Temiz Isınma ve Ekonomik Serinleme Nasıl Engelleniyor?
Türkiye'de bu teknolojinin evlerimize girememesinin sebebi cihazların yetersizliği değil; tamamen ekonomik, psikolojik ve sistemsel engellerdir:
• Fosil Yakıt (Doğal Gaz) Sübvansiyonları: Devletin doğal gaz faturalarını sübvanse ederek fiyatları yapay bir şekilde düşük tutması, vatandaşın ilk başta pahalı görünen ama uzun vadede çok daha ucuz olan ısı pompalarına geçiş yapma isteğini kırıyor.
• Teşvik ve Hibe Olmaması: Avrupa'daki devletler kurulum maliyetini hafifletecek nakit hibeler verirken, ülkemizde vatandaş tüm maliyeti tek başına sırtlanmak zorunda bırakılıyor.
• Ağır Vergi Yükü: Avrupa Birliği, yeşil ısınmayı teşvik etmek için KDV ve vergi indirimleri yapma çağrısında bulunurken; bizde cihazların üzerindeki yüksek vergi oranları ısı pompalarını ulaşılmaz bir "lüks" haline getiriyor.
• Yanlış Bilgiler: Yukarıda Norveç örneğinde olduğu gibi, -30 derecede bile tıkır tıkır çalışan cihazların "Türkiye'nin kışında evi ısıtmaz" şeklindeki asılsız efsanelerle kötülenmesi, yaygınlaşmanın önündeki en büyük engellerden biridir.
10 Milyar Dolarlık Doğal Gaz Faturasından Nasıl Kurtuluruz?
Türkiye'de yaklaşık 27 milyon konut bulunuyor ve bu evlerin ısınması için her yıl dışarıya yaklaşık 10 milyar dolar ödüyoruz. Isı pompası teknolojisine tam geçiş, bu israfı kökten çözebilir.
Nasıl Kurtuluruz?
(Basit Hesap) Isı pompaları, dışarıdaki havadan veya topraktan ısıyı çekerek evin içine aktarır. Bunu yaparken harcadıkları 1 birim elektrikle, ortalama 3 ile 4 birim arasında ısı enerjisi sağlarlar.
Eğer 27 milyon konutumuzda doğal gazı bırakıp ısı pompasına geçersek, aynı sıcaklığı elde etmek için gereken toplam enerji ihtiyacımız dörtte bir oranında düşecektir. Üstelik cihazların ihtiyaç duyduğu bu elektriği güneş (çatı, balkon vb. GES’lerle), rüzgar ve barajlarımızdan elde ettiğimiz takdirde, ısınmak için her yıl yurt dışına giden 10 milyar doların çok büyük bir kısmı ülkemizin kasasında kalacaktır.
Özetle; dünyanın dört bir yanında devletler bu teknolojiyi desteklerken, bizim doğal gaza bağımlı kalmamız sadece çevreye değil, doğrudan vatandaşın cebine ve ülke ekonomisine zarar veriyor. Vergi indirimleri ve hibe destekleri ile bu dönüşüm acilen başlatılmalıdır.
*https://www.fortunebusinessinsights.com/industry-reports/heat-pump-market-100920 **https://tr.euronews.com/2026/06/22/avrupada-isi-pompalari-ortadogu-gaz-ithalatini-ikiye-katladi-lider-ulke-hangisi