CUMA NAMAZI REHBERİ.

Hanefi ve Şafii mezhebine göre

????Şafiilere göre:
Cuma guslü niyetiyle boy abdesti alıp bedenini iyice temizle, uzayan el ve ayak tırnaklarını kesip koltuk altı ve
etek kıllarını gider.En güzel elbiselerini giy ve hoş koku sürün. ( Cuma kılınacak
yere erken gidip vaaz ve nasihatı dinle,

Cuma ya giderken ağır başlı ve sükunetle yürü, yolda içinden zikir veya Kur'an okumakla meşgul ol.Oturmadan önce tehiyyatül mescid niyetiyle iki rekat namaz kıl sonra intizamlı bir sekilde otur. (kaza alan iki ekat sabah namazı kaza niyetiyle kılabilir.)
Hatip hutbeye başlayınca güzelce dinle, işitemiyorsan içinden zikir ve dua ile meşgul ol.

????Açıklama
Şafii mezhebinin fıkhi hükümlerine göre yazdığımız Cuma günü sünnetleri ve edepleri son derece doğru ve isabetlidir.Bu Metnindeki hususların fıkhi dayanaklarını ve küçük bir fıkhi düzeltmeyi şu şekilde özetleyebiliriz:

Şafii Mezhebine Göre Cuma Günü Sünnetleri;
-Cuma Guslü ve Temizlik:
Şafii mezhebinde Cuma namazı için boy abdesti almak (gusletmek) güçlü bir sünnettir. Guslün vakti fecr-i sadıkla (imsak vaktiyle) başlar. Tırnak kesmek, koltuk altı ve etek temizliği yapmak da bu günün sünnet olan bedeni temizliklerindendir.

-Koku ve Elbise:
Cemaate hoş görünmek ve güzel kokmak sünnettir. En temiz ve tercihen beyaz elbiseler giyilmesi müstehabdır.

-Tahiyyetü'l-Mescid ve Kaza Namazı: Mescide girildiğinde oturmadan önce iki rekat namaz kılınması Şafii mezhebinde çok önemlidir. Hatta hatip hutbede dahi olsa, mescide yeni giren kişinin uzatmadan (hafifçe) iki rekat Tahiyyetü'l-Mescid kılması sünnettir.

-Önemli Fıkhi Düzeltme (Kaza Namazı): Yukarıda bahsediğimiz "kaza olan iki rekat sabah namazı kaza niyetiyle kılabilir" ifadesi Şafii mezhebinin temel bir kuralı ile doğrudan ilişkilidir: Üzerinde kaza namazı olan bir kişinin Şafii mezhebine göre sünnet (Tahiyyetü'l-mescid, revatib vb.) namaz kılması caiz değildir.

Bu nedenle mescide giren ve üzerinde kaza borcu olan bir Şafii, Tahiyyetü'l-mescid niyetiyle değil, doğrudan sabah namazı kazası niyetiyle namaza durmalıdır. Bu kaza namazı, otomatik olarak Tahiyyetü'l-mescid namazının yerini de tutar ve mescidin hakkı ödenmiş olur.

-Hutbeyi Dinlemek:
Hatip hutbeye çıktığında onu sessizce dinlemek Şafii mezhebinde sünnettir (Hanefilerde ise vaciptir/farzdır). Şafiiye göre hutbe esnasında konuşmak haram değil, mekruhtur.

Sesin ulaşmadığı yerdeki kişilerin ise sessizce içlerinden zikir, salavat veya dua ile meşgul olmaları güzel görülmüştür.Cuma gününün bereketinden en iyi şekilde istifade etmek adına bu kurallara uymak ibadetin sevabını kat kat artıracaktır.

????Dikkat:
Cuma namazına giderken soğan, sarımsak gibi koku veren şeyler yemeyın. Temiz giyin, kirli elbise, kokmuş çorap giymeyın, bilhassa hutbeye başlanırken konuşma, hatta yanında konuşan olursa sus bile demeyın, hutbeyı can kulağı ile dinleyın.

Namazından sonra erken çıkman gerekiyorsa namaz kalanların önünden geçmeden ve içerideki huşu havasını bozmadan çıkın.

????CUMA NAMAZI
Cuma günü haftanın en faziletli günüdür. Uzerine güneşin doğduğu en hayırlı gündür. Cuma günü müminlerin bayramıdır.Cuma günü veya gecesinde vefat eden bir mümin kabir azabından
korunur. Evet bunları göz önüne getir ve ona göre hareket et. Unutma Cuma gününü en iyi şekilde değerlendir, namazına gereken önemi ver.

Cuma namazı, erkek,akıllı, bâliğ,sıhhatli ve mukim olan kimselere farzdır. Kadın,
deli, çocuk, hasta ve seferi olanlara farz değildir. Ancak bunlardan deli hariç, diğerlerinin kılacakları Cuma namazı sahihtir Kadın, hasta ve seferi olan
Öğle namazını kılarak borcunu
Ödemiş olur.

Cuma, öğle namazı vaktinde on rekat kılınır.İkisi farz sekizi de sünnettir.Bu
sünnetlerin dördü farzdan önce
dördü de farzdan sonradır. İkişer
rekat halinde kılınır.

Ancak şunu unutma; Cuma namazından sonra öğle farzını iáde ettiğin zaman son sünnetleri öğle namazının sünnetleri olarak kıl. (Veyahut kaza namazı olanlar öğle namazının kazasını kılabilir.)

Cuma namazı öğle vaktinde camide cemaatle kılnır. Oğle namazının yerine geçen bir farzdır Ancak bazı hallerde öğle namazı da iâde edilir.

-Cuma namazı nasıl kılnır?
Öğle vakti girdikten sonra,ilk sünnetleri ikişer rekat halinde kılmak üzere " niyet ettim Allah rizası için iki rekat Cuma
namazının ilk sünnetini kılmaya
diye niyet et (veya kazası olanlar, Niyet ettim Allah rızası için iki rekat sabah namazının kazasını niyet et.)ve bundan sonrasını diğer namazlar gibi kıl.

Sonra imam iki hutbe okur. Bitirince
minberden iner, ona uymak şartı
ile iki rekat Cuma namazının farzını kılmak üzere "niyet ettim Allah rizası için iki rekat Cuma namazının farzını kılmaya, uydum imama " diye niyet et, bundan sonrasını diğer namazlar
gibi iki rekat kıl.

Cuma namazını edá ettikten sonra zikir
tesbihat ve duayı yap, sonra
İkişer rekat halinde dört rekat
son sünnetleri kıl.(kazası olanlar ise, kaza niyetiyle 4 rekat olarak kılınır.)
Unutm a! En geç ezan okunmaya başlanınca işini gücünü bırak ve Cuma namazına git. Bu farzdır.

Çünkü Cuma namazını eda vakitinde iş yapmak haramdır.Cuma namazını ancak cemaatle kılabilirsin, evde veya
camide tek başına kılamazsın.Hasta ve seferi olan kimseler Cuma namazı yerine öğle namazını kılarlar.

????Şafiilere göre, Cumanın farzları:

Şâfiî mezhebine göre Cuma namazının farzı (kılınışı) cemaatle kılınan iki rekattır.
Ancak Cuma namazının geçerli (sahih) olması ve bir kimseye farz (vücub) olabilmesi için belirli şartların yerine gelmesi gerekir. Şâfiî fıkhında bu şartlar ve unsurlar şu başlıklar altında incelenir:

????Bir kimseye Cuma namazının farz olması için şu özelliklere sahip olması gerekir:

1-Müslüman olmak

2-Akıl sağlığının yerinde (âkil) ve ergenlik çağına ulaşmış (bâliğ) olmak.

3- Erkek olmak (Kadınlara Cuma namazı farz değildir, kılarlarsa geçerlidir)

4-Hür olmak. Bir kimseye Cuma namazının farz olması için hür olması şarttır. Kölelere Cuma namazı farz değildir.Şafii mezhebine göre hür olmak (hürriyet), bir insanın aslen köle olmaması, kendi tasarruflarında ve şer'i haklarında tam yetki sahibi olması durumudur. İslam hukukunda (fıkhında) hürriyet asıldır; kölelik ise sonradan arız olan istisnai bir durumdur.

5-Mukim olmak (Seferî/yolcu olmamak)
Gidilen yerde, varış ve ayrılış günleri sayılmaksızın tam 4 gün kalmaya niyet eden kimse mukim (yerleşik) olur. Bu durumda namazlarını kısaltamaz (itmam eder/tam kılar). Hesaba ne varış günü ne de dönüş (çıkış) günü dahil edilir; aradaki tam 4 gün baz alınır.

Ancak araba ile yolculuk yaparken seferilik hükümlerinin (namazı kısaltmanın) başlayabilmesi için mesafe şartı devreye girer:

Şafii mezhebine göre seferiliğin başlayabilmesi için yolculuk mesafesinin tek yönde en az yaklaşık 80-85 kilometre (iki merhale) olması gerekir.Araba ile bu mesafeyi aşacak şekilde yola çıktığınız an seferi olursunuz ve yol boyunca namazlarınızı kısaltarak kılabilirsiniz.

Gittiğiniz yerde araba ile gitmiş olsanız bile, giriş ve çıkış günleri hariç 4 günden az kalacaksanız orada da seferiliğiniz devam eder. 4 gün veya daha fazla kalacaksanız, vardığınız andan itibaren mukim olursunuz.

6-Sağlıklı olmak:ve mazereti bulunmamak (Gözleri gören, yürümeye engeli olmayan, şiddetli hastalık veya zarar/zulüm korkusu bulunmayan)

????Cuma namazının sahih olabilmesi (kılınan namazın Cuma olarak kabul edilmesi) için şu şartlar gereklidir:

1-Vakit: Namazın öğle namazı vaktinde kılınması.

2- Yer: Şehir, kasaba veya sürekli yerleşim bulunan (köy gibi) yerlerde kılınması.

3-Cemaat: Şartları taşıyan (mukim, ergen, hür, erkek) en az 40 kişinin cemaatle birlikte hazır bulunması.

4- Hutbe: Namazdan önce iki hutbe okunması.

????Hutbenin ve Namazın Rükünleri (Asli Unsurları)

1- İki Hutbe Okumak: Hutbelerin ayakta okunması, iki hutbe arasında oturulması.

2-Cemaatle 2 Rekat Namaz: İki rekâtlık Cuma namazının imam ufkunda cemaatle eda edilmesi. İkinci rekâtın rükûundan önce imam yetişen kimse Cuma namazına yetişmiş sayılır; rükûdan sonra yetişen ise öğle namazına tamamlar.

????Hanefi mezhebinde cuma

-Temizlik ve Hazırlık Sünnetleri;
1- Gusül Abdesti: Cuma namazına giderken gusül abdesti almak sünnettir. Hanefîlerde guslün vakti Cuma namazına yaklaşınca, yani zeval vaktine yakın alınması daha faziletlidir.

2-Tırnak Kesmek ve Temizlik: Bıyıkları kısaltmak, tırnakları kesmek ve vücut temizliğini yapmak sünnettir.

3-Güzel Koku Sürünmek: Temiz elbiseler giymek, varsa misvak kullanmak ve güzel koku (parfüm/esans) sürünmek müstehap ve sünnettir.

4- Özenli Kıyafet: Beyaz veya en güzel, temiz elbiseleri giymek.

-Cuma Günü Yapılacak İbadetler.
1-Cuma Namazı: Cuma namazı, şartlarını taşıyan müslüman erkeklere farz-ı ayndır. Cuma namazı; 4 rekat ilk sünnet, 2 rekat farz ve 4 rekat son sünnet olmak üzere toplam 10 rekattır.

2-Erken Gitmek: Cuma namazına erken gitmek ve ilk saflarda yer almaya çalışmak büyük ecir kazandırır.

3-Kehf Suresi Okumak: Cuma günü Kehf Sûresi'ni okumak, kişinin iki cuma arasında nurla aydınlanmasını sağlar.

4-Salavat Getirmek: Hz. Muhammed'e (s.a.v.) bolca salavat getirmek sünnettir.

5-Dua Etmek: Gün içinde duaların reddedilmediği icabet vaktini (vakt-i icabet) arayıp ibadet ve dua ile geçirmek tavsiye edilir.

-Diğer Güzellikler
1-Sadaka Vermek: Az da olsa sadaka vermek ve iyilik yapmak sünnettir.
2-Hutbeyi Sessiz Dinlemek: Hutbe okunurken kesinlikle konuşmamak, imamı sessizce ve dikkatle dinlemek gerekir.

-Hanefi mezhebine göre Cuma namazının farz kılınması (vücubu) ve geçerli olması (sıhhat/eda) için birtakım şartlar ve namazın kendi içinde 2 rekâtlık fiili farzı bulunur.

Cuma Namazının Fiili Farzı;
İki Rekât Namaz: Cuma namazının rekat olarak farzı, imam eşliğinde cemaatle kılınan 2 rekâttır.

-Bir Kimseye Cuma Namazının Farz Olma Şartları (Vücub Şartları)
Bir kişiye Cuma namazının farz olabilmesi için şu şartları taşıması gerekir:

1-Erkek olmak (Kadınlara Cuma namazı farz değildir, kılarlarsa geçerlidir).

2- Mukim olmak (Yolcu/seferi olmamak).

3- Sağlıklı olmak (Mazeretsiz hasta olmamak).

4- Hür olmak.

5-Âkıl ve baliğ olmak (Aklı yerinde ve ergenlik çağında olmak).

6-Gözleri görüyor olmak (Yardımsız gidebilecek durumda olmak).

7-Yürüyebiliyor olmak (Felçli veya ayakları tutmayanlara farz değildir).

8- Hapiste veya düşman korkusu altında olmamak.

9-Aşırı yağmur, çamur, kar veya şiddetli soğuk gibi engellerin bulunmaması.

-Cuma Namazının Geçerlilik Şartları (Sıhhat ve Eda Şartları)
Cuma namazının sahih (geçerli) olabilmesi için gereken eta şartları şunlardır:

1-Öğle vaktinde kılınmak.

2-Namazdan önce hutbe okunmak ve hutbeyi dinlemek (Hutbe hutbe vakti içinde olmalıdır).

3- Cemaatle kılınmak (İmam hariç en az 3 erkek cemaat bulunması).

4- Şehir veya büyük yerleşim biriminde kılınmak.

5-Caminin kapısının herkese açık olması (İzn-i âm).

6-Yönetici veya görevlendirdiği kişinin (veya halkın seçtiği yetkilinin) izniyle kılınması.