Antarktika’nın dondurucu derinliklerinde 9 ay boyunca kaybolan okyanus robotu, bilim dünyasında taşları yerinden oynatacak verilerle su yüzüne çıktı. Denman Buzulu altından gelen ilk veriler, küresel deniz seviyelerinde 1,5 metrelik bir yükseliş riskine işaret ediyor. İşte iklim değişikliği mücadelesinde rotayı değiştirecek o keşfin detayları.

Tesadüfi Rota, Tarihi Keşif: Denman Buzulu’nun Altına Yolculuk

2020 yılında Avustralya Ulusal Bilim Ajansı CSIRO tarafından Totten Buzulu’nu incelemek üzere görevlendirilen Argo tipi okyanus robotu, güçlü akıntılara kapılarak rotasından saptı. Bilim insanlarının "kayıp" gözüyle baktığı robot, aslında imkansız denilen bir bölgeye; Denman Buzulu’nun altına sızmıştı.

Dokuz ay süren sessizliğin ardından yüzeye çıkan robot, daha önce hiçbir insan yapımı cihazın ulaşamadığı derinliklerden sıcaklık ve tuzluluk verileri getirdi. Robotun buz kütlelerine çarparak yaptığı derinlik ölçümleri, buz sahanlıklarının altındaki gizli tehlikeyi gün yüzüne çıkardı.

Denman Buzulu Eriyor Mu? 152 Santimetrelik Tehlike!

Robotun topladığı 195 ayrı veri profili, uydu görüntüleriyle eşleştirildiğinde çarpıcı bir gerçekle karşılaşıldı. Shackleton Buz Sahanlığı şimdilik güvende görünse de, Denman Buzulu için durum oldukça kritik.

• Sıcak Su Akıntıları: Robotun ölçümleri, buzulun altında bekleneninkinden çok daha sıcak su kütlelerinin dolaştığını kanıtladı.

• Kritik Eşik: Uzmanlar, Denman Buzulu’nun tamamen erimesi durumunda küresel deniz seviyelerinin yaklaşık 152 santimetre (1.5 metre) yükselebileceği konusunda uyarıyor.

"Gezegeni Kurtarmak İçin Geç mi Kalındı?"

Bilim dünyasını sarsan bu rapor, bazı iklim eşiklerinin halihazırda aşılmış olabileceğini gösteriyor. Buz sahanlıkları, buzulların okyanusa karışmasını engelleyen devasa barajlar gibidir. Ancak tabandan gelen sıcak su erimesi, bu barajların temelden sarsılması anlamına geliyor.

CSIRO araştırmacıları, bu verilerin iklim modellerini yeniden yazdıracağını belirtiyor. Alınacak önlemler ne olursa olsun, kıyı şeritlerindeki yerleşim yerlerinin önümüzdeki yüzyılda ciddi bir tehdit altında olduğu artık bir tahmin değil, ölçümlenmiş bir risk.