Bal, aslında bir koloninin hayatta kalmak için harcadığından fazla topladığı "enerji fazlasıdır." Bunu basit bir muhasebe formülüyle ifade edebiliriz:

$$Net \ Enerji = Enerji \ Girdisi - Zorunlu \ Enerji \ Çıktısı$$

Buradaki Zorunlu Enerji Çıktısı, koloninin ısısını korumak, yavrulara bakmak ve organizasyonu sürdürmek için harcadığı "hayatını idame ettirme" bedelidir.

1. Enerji Girdisi: Tarlacı Arı Faktörü

Bir kolonideki her arı bal toplamaz. "Tarlacı" dediğimiz dış görev arıları asıl üretimi yapar. İlginç olan şudur ki; koloni güçlendikçe tarlacı arı oranı da artar.

• İki Zayıf Kolonide (10.000 + 10.000 arı): Tarlacı oranı yaklaşık %25'tir. Toplam 5.000 tarlacı çalışır.

• Tek Güçlü Kolonide (20.000 arı): Tarlacı oranı yaklaşık %35'e çıkar. Toplam 7.000 tarlacı çalışır.

Sonuç: Sadece nüfus yapısındaki bu değişim sayesinde, güçlü koloni iki zayıf koloninin toplamından %40 daha fazla nektar toplar.

Net Verim Karşılaştırması

Sadece toplamak yetmez, bir de içerideki tüketim vardır. Güçlü kolonilerde ısı kaybı daha az, organizasyon daha verimli olduğu için enerji yönetimi çok daha başarılıdır. Hesaplamalara göre net sonuçlar şu şekildedir:

Dr. Farrar'ın Deneyi: Ünlü arıcılık uzmanı Dr. Farrar, bu teoriyi pratikle kanıtlamıştır. Yaptığı çalışmada 15.000 arılı iki ayrı koloni toplam 9 kg bal üretirken, 30.000 arılı tek bir koloni 12 kg bal üretmiştir.

Özetle: Neden Güçlü Koloni?

Güçlü bir koloni, sadece "daha fazla arı" demek değildir; daha fazla iş gücü, daha az ısı kaybı ve çok daha yüksek bir kâr marjı demektir. Arılıkta kovan sayısını saymayı bırakıp, kovan başına düşen "dinamizmi" artırmak, bal sağım sezonunda yüzünüzü güldürecek asıl anahtardır.

Birol Koyuncu